Angen Help?

Costau Byw: Hawliau Ariannol – Cwestiynau Cyffredin

i mewn Adnoddau, Taflen Wybodaeth

Gyda’r cynnydd diweddar mewn costau byw, bydd llawer o bobl hŷn yn poeni am siopa bwyd, llenwi eu car â thanwydd a chynhesu eu cartrefi.

Gwyddom hefyd fod llawer o bobl hŷn yn ansicr ynghylch yr hawliau ariannol a allai fod ar gael iddynt, ac i ble y gallant fynd i gael help a gwybodaeth.

Dyna pam mae’r Comisiynydd wedi nodi gwybodaeth ddefnyddiol i ateb rhai o’r cwestiynau allweddol am y cymorth ariannol a allai fod ar gael i bobl hŷn i’w helpu drwy’r cyfnod anodd hwn.

Mae gan Age UK gyfrifiannell budd-daliadau rhad ac am ddim a all roi amcangyfrif o’r taliadau y gallai fod yn ddyledus i chi. Cewch ragor o wybodaeth yma.

Mae gan Age UK gyfrifiannell ddefnyddiol sy’n rhoi amcangyfrif o’r cymorth ariannol y gallech fod â hawl iddo.

I ddefnyddio’r gyfrifiannell, bydd angen i chi fod â gwybodaeth am eich pensiynau, incwm a chynilion.

Ewch i Gyfrifiannell Budd-daliadau Age UK

Bydd pob aelwyd yng Nghymru yn cael taliad o £400 gan Lywodraeth y DU i helpu i wrthbwyso pris cynyddol biliau ynni.

Bydd pob aelwyd sydd â chysylltiad trydan domestig yn gymwys yn awtomatig i gael y grant (ond os caiff eich biliau eu cynnwys yn eich rhent, eich landlord fydd yn ei gael). Bydd yr arian yn cael ei dalu mewn chwe rhandaliad. Bydd aelwydydd yn gweld disgownt o £66 i’w biliau tanwydd ym mis Hydref a mis Tachwedd, a £67 y mis rhwng mis Rhagfyr a mis Mawrth 2023.

Bydd sut byddwch chi’n cael eich gostyngiad o £400 yn dibynnu ar sut rydych chi’n talu eich biliau ynni. Os ydych chi’n talu drwy ddebyd uniongyrchol, bydd eich arian yn cael ei dalu’n syth i'ch cyfrif o ddechrau mis Hydref ymlaen. Os oes gennych chi fesurydd rhagdalu, bydd yr arian yn cael ei gredydu i’ch mesurydd, neu byddwch chi’n cael taleb yn ystod wythnos gyntaf bob mis, drwy neges destun, e-bost neu drwy’r post. Bydd yn rhaid i gwsmeriaid ddefnyddio’r rhain yn eu pwynt talu arferol, fel swyddfa bost leol.

Unrhyw aelwyd sydd â hawl i gael taliad ar sail prawf modd fel:

  • Credyd Cynhwysol
  • Lwfans Ceisio Gwaith yn seiliedig ar Incwm
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth yn Seiliedig ar Incwm
  • Cymhorthdal Incwm
  • Credyd Treth Gwaith
  • Credyd Treth Plant
  • Credyd Pensiwn

Os oeddech chi’n cael un o’r taliadau hyn rhwng 26 Ebrill a 25 Mai 2022, fe fyddwch chi’n gymwys i gael y Taliad Costau Byw.

Nid oes angen gwneud cais – bydd yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn eich talu mewn dau gyfandaliad – y £326 cyntaf rhwng 14 Gorffennaf a diwedd y mis, ochr yn ochr â'ch taliad hawl arferol, a'r ail £324 yn ystod yr hydref (dim dyddiad eto) i'r rhai sy'n dal i fod yn gymwys.

Bydd Cyllid a Thollau EM yn gweinyddu’r taliadau ar gyfer y rhai sy’n derbyn Credyd Treth Gwaith neu Gredyd Treth Plant yn ystod yr un cyfnod cymhwyso. Dim ond un taliad y bydd y rhai sy’n derbyn y ddau gredyd treth yn ei gael, a dim ond un taliad y bydd y rhai sy’n derbyn credyd treth a hawliad arall sy’n seiliedig ar brawf modd yn ei gael gan yr Adran Gwaith a Phensiynau.

Bydd pob aelwyd sy’n cynnwys pensiynwyr yn cael y Taliad Costau Byw untro i Bensiynwyr gan Lywodraeth y DU yn ogystal â’u Taliad Tanwydd Gaeaf blynyddol ym mis Tachwedd/Rhagfyr.

Os ydych chi'n derbyn pensiwn y wladwriaeth a/neu hawliau eraill fel Credyd Pensiwn neu Lwfans Gweini, fe ddylech chi gael eich Taliad Tanwydd Gaeaf yn awtomatig - os nad ydych chi, cysylltwch â'r Ganolfan Taliadau Tanwydd Gaeaf i wneud hawliad ar 0800 731 0160 (bydd angen eich rhif Yswiriant Gwladol a’ch manylion banc neu gymdeithas adeiladu arnoch chi)

Fe ddylech chi gael rhwng £100 a £300 o’r Taliad Tanwydd Gaeaf i’ch helpu gyda'ch biliau yn y gaeaf. Mae’r union swm yn dibynnu ar eich oed ac a yw pobl eraill yn eich cartref yn gymwys hefyd.

Mae’r Taliad Costau Byw i Bensiynwyr o £300 yn ychwanegol at y Taliad Tanwydd Gaeaf ac ar gyfer y rhan fwyaf o aelwydydd sy’n cynnwys pensiynwyr, telir y ddau drwy ddebyd uniongyrchol.

Bydd pobl sy’n derbyn yr hawliau anabledd canlynol yn cael taliad untro o £150 ym mis Medi:

  • Lwfans Byw i'r Anabl
  • Taliad Annibyniaeth Personol
  • Lwfans Gweini
  • Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog
  • Lwfans Gweini Cyson
  • Atodiad Symudedd Pensiwn Rhyfel

Ar gyfer yr holl bobl hynny’n sy’n derbyn hawliau anabledd ar sail prawf modd, bydd y £150 hwn yn ychwanegol at y £650 y byddant yn ei gael ar wahân.

Bydd y taliadau hyn yn cael eu heithrio rhag treth, ni fyddant yn cyfrif tuag at y cap budd-daliadau ac ni fyddant yn cael unrhyw effaith ar yr hawliau presennol.

Bydd Llywodraeth y DU yn gwneud y taliadau hyn yn uniongyrchol i bobl gymwys o fis Medi 2022 ymlaen.

Pob aelwyd mewn eiddo ym Mandiau Treth Gyngor A i D a phob aelwyd sy’n cael cymorth gan Gynllun Gostyngiadau’r Dreth Gyngor ym mhob band treth gyngor.

Os oedd deiliad/deiliaid y cartref yn cael cymorth drwy Gynllun Gostyngiadau’r Dreth Gyngor ar 15 Chwefror 2022, byddant yn cael eu hasesu’n awtomatig fel bod ganddynt hawl i daliad o £150 ni waeth ym mha fand y mae eu heiddo.

Caiff ei weinyddu gan eich awdurdod lleol, ac fe ddylech chi naill ai fod wedi cael y taliad i'ch cyfrif banc yn barod, os ydych chi’n talu’ch treth gyngor drwy ddebyd uniongyrchol, neu fod wedi derbyn llythyr gan y cyngor yn rhoi gwybod i chi sut gallwch chi gael y taliad.

Efallai y bydd rhai aelwydydd eraill, sydd heb eu crybwyll uchod, hefyd yn gymwys i gael taliad dewisol a bydd awdurdodau lleol yn cysylltu â nhw’n uniongyrchol.

Os ydych chi’n derbyn Credyd Pensiwn, rydych chi’n gymwys i hawlio £200 gan Gynllun Cymorth Tanwydd Gaeaf Llywodraeth Cymru.

Gallwch ddysgu mwy am y cynllun hwn yma.

Mae’r cyfnod gwneud cais ar agor nawr. I wneud cais, bydd angen i chi gysylltu â’ch cyngor.

Cofiwch mai dim ond un hawliad y gellir ei wneud fesul cartref.

Olew neu LPG

Mae cyllid ar gael i aelwydydd oddi ar y grid drwy’r Gronfa Cymorth Dewisol ar gyfer taliad olew untro o £250 neu dri thaliad o £70 tuag at gyflenwadau LPG.

Cysylltwch ag Advicelink Cymru am ddim ar eu llinell gymorth 0800 702 2020 a gofyn am help i lenwi eich ffurflen gais dros y ffôn. Bydd y Gronfa ar gael tan fis Mawrth 2023.

Mesuryddion Rhagdalu

Mae Llywodraeth Cymru wedi dyfarnu £4m o gyllid i’r Fuel Bank Foundation i gyflwyno cynllun talebau tanwydd cenedlaethol ar gyfer yr aelwydydd hynny sy’n ei chael hi’n anodd ychwanegu at eu mesuryddion. £30 o gredyd yn ystod misoedd yr haf a £49 yn ystod misoedd y gaeaf – gall aelwydydd gael hyd at dair taleb dros gyfnod o chwe mis.

Cysylltwch ag Advicelink Cymru am ddim ar eu llinell gymorth 0800 702 2020 a gofyn am help i wneud cais am daleb.

Mae'r Gronfa Cymorth Dewisol yn rhoi grantiau i bobl sydd naill ai angen cymorth i fyw'n annibynnol, a elwir yn Daliad Cymorth i Unigolion neu i bobl sydd wedi wynebu argyfwng neu drychineb, a elwir yn Daliad Cymorth mewn Argyfwng. Nid oes angen talu’r grantiau’n ôl.

Gallwch gysylltu â’ch gwasanaeth Cyngor ar Bopeth lleol neu ffonio Advicelink Cymru am ddim ar eu llinell gymorth 0800 702 2020 i gael help i wneud cais am grant.

Cysylltwch â’ch Gwasanaeth Gofal a Thrwsio Cymru lleol ar 0300 111 3333.

Mae Gofal a Thrwsio Cymru yn rhedeg prosiect o’r enw 70+ Cymru sy’n ceisio gwella cynhesrwydd, cysur ac ansawdd bywyd pobl hŷn yng Nghymru. Gall Swyddogion Ynni yn y Cartref ymweld â chi a gweithio gyda chi i ddod o hyd i ffyrdd o gadw eich cartref yn ddiogel ac yn gynnes. Efallai y byddan nhw hyd yn oed yn gallu eich cyfeirio at raglen Nyth Llywodraeth Cymru i gael rhagor o gymorth a chefnogaeth os ydych chi’n bodloni’r meini prawf cymhwysedd.

Dylech, fe ddylech chi wirio a ydych chi’n gymwys.

Gall Credyd Pensiwn ychwanegu at incwm person i isafswm o £182.60 yr wythnos ar gyfer pensiynwyr sengl ac i £278.70 ar gyfer cyplau. Gall hefyd sicrhau mynediad at amrywiaeth o hawliau eraill fel help gyda chostau tai, y dreth gyngor, biliau gwresogi ac, ar gyfer y rheini sy’n 75 oed neu’n hŷn, trwydded deledu am ddim.

Siaradwch â chynghorydd yn Advicelink Cymru ar eu llinell gymorth Hawliwch yr Hyn sy’n Ddyledus i Chi am ddim ar 0808 250 5700. Gallant eich helpu i weld beth mae gennych hawl iddo a hyd yn oed drefnu i chi gael help i lenwi unrhyw hawliadau.

Fodd bynnag, gallwch hefyd ffonio Llinell Hawlio Credyd Pensiwn yn uniongyrchol ar 0800 99 1234 neu wneud cais ar-lein yn Credyd Pensiwn: Sut i hawlio - GOV.UK (www.gov.uk).

Cyngor a Chymorth

Cysylltwch â thîm Cyngor a Chymorth y Comisiynydd

Cysylltwch

Angen siarad â rhywun? Ebostiwch Ni Neu Gyrrwch Neges